Te Reo Rangatira - National Moderator's Report

Read the latest National Moderator’s report for Te Reo Rangatira, based on information from last year’s assessment round

About this report

The following report gives feedback to assist assessors with general issues and trends that have been identified during external moderation of the internally assessed Te Reo Rangatira standards in 2025.

It provides further insights from moderation material viewed throughout the year.

Download this report as a PDF [PDF, 145 KB]

AS92073 Te Reo Rangatira 1.1

Te whakamārama i tētahi kaupapa kua ākona

Ko tā tēnei paerewa he aromatawai i te kaha o te ākonga ki te whakamārama i ngā take matua o tētahi kaupapa.

Nā reira, kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o te Paetae, me whakamārama i tētahi kaupapa kua ākona. Arā, me tautohu i ngā whakaaro matua o te kaupapa, me whakaatu i ētahi māramatanga ki te kaupapa. Ka mutu, me mārama hoki te reo whakamārama.

Kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o te Kaiaka, me hōhonu te whakamārama i tētahi kaupapa kua ākona. Nā reira, me whakaahua i ngā whakaaro matua o te kaupapa. Me whānui hoki te māramatanga ki te kaupapa ka kitea. Ka mutu, me whaitake te reo whakamārama.

Kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o te Kairangi, me tōtōpū te whakamārama i tētahi kaupapa kua ākona. Nā reira, me matapaki i ngā whakaaro matua o te kaupapa. Me mārama hoki te kite i te raupapa o ngā whakaaro matua. Ka mutu, me whaihua te reo o te whakamārama.

Ngā take me ngā ia

He auaha te hanga o ētahi tauira mahi i tukuna mai, ā, he rawe hoki ngā kaupapa. Ko te nuinga o ngā kaupapa, nō ō rātou rohe whenua tonu. Ka mutu, i hāngai hoki ngā kaupapa ki a rātou anō. Ruarua noa iho nei ngā kaupapa tūmatawhānui.

Ko tā tēnei paerewa he aromatawai i te kaha o te ākonga ki te whakamārama i ngā take matua o tētahi kaupapa kua ākona. Nā reira, kia mōhio pū te ākonga ki te wetewete, ki te tūhura, ki te matapaki, ki te haurapa hoki i ngā take matua o tētahi kaupapa.

Kei te whārangi ipurangi ngā kōrero āpiti, ngā kuputaka me ngā whakamāramatanga.

AS92074 Te Reo Rangatira 1.2

Te whakamārama i te pānga o te horopaki ki te reo

Ko tā tēnei paerewa he aromatawai i te kaha o te ākonga ki te whakamārama i ngā pānga o ētahi horopaki ki te reo.

Nā reira, kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o Paetae, me whakamārama i te pānga o te horopaki ki te reo. Arā, me tautohu i ngā āhuatanga motuhake o te horopaki. Me whakaatu māramatanga hoki ki ngā pānga o te horopaki ki te reo. Me mārama te reo whakamārama.

Kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o Kaiaka, me hōhonu te whakamārama i te pānga o te horopaki ki te reo. Me whakaahua i ngā āhuatanga motuhake o te horopaki. Me whānui hoki te māramatanga ki ngā pānga o te horopaki ki te reo ka kitea. Ka mutu, me whaitake te reo whakamārama.

Kia pūmau ai ngā whakawhiwhinga o Kairangi, me tōtōpū te whakamārama i te pānga o te horopaki ki te reo. Arā, me matapaki i ngā pānga o te horopaki ki te reo. Ka mutu, me whaihua te reo o te whakamārama.

Ngā take me ngā ia

I rawe ngā tauira mahi i tukuna mai. He rawe ngā horopaki. Ko ngā horopaki e kōrerotia nei, he horopaki nō ō rātou rohe whenua tonu. Ka mutu, he koropaki e kaingākau nuitia ana e ngā ākonga. Ka hāngai ngā horopaki ki a rātou anō. Arā, ko ngā waiata hei tūāpapa ki ā rātou horopaki.

He nui ngā ākonga i whakawhiwhia ki te taumata o Kaiaka. I hōhonu ā rātou whakamārama i te pānga o te horopaki ki te reo, i te pānga o reo ki te horopaki rānei. Nā reira, i pai te whakaahua i ngā āhuatanga motuhake o te horopaki, i whānui hoki te māramatanga ki ngā pānga ka kitea. Ka mutu, i whaitake te reo whakamārama.

Ko tā tēnei paerewa he aromatawai i te kaha o te ākonga ki te whakamārama i ngā pānga o ētahi horopaki ki te reo. Arā, ko te reo me te taiao e noho nei te kōrero. Nā reira, me mōhio pū te ākonga ki ngā pānga o ētahi horopaki ki te reo. Hei tauira, me tautoko ngā pānga kua tautohua ki ētahi tauira, ā, ka kōrerohia ētahi hononga i waenga i ngā pānga, ngā hua rānei ka puta i te nohotahi o ētahi pānga.

Kei te whārangi ipurangi ngā kōrero āpiti, ngā kuputaka me ngā whakamāramatanga.

Assessor Support

NZQA offers online support for teachers as assessors of NZC achievement standards. These include:

  • Exemplars of student work for most standards
  • National Moderator Reports
  • Online learning modules (generic and subject-specific)
  • Clarifications for some standards
  • Assessor Practice Tool for many standards
  • Webcasts

Exemplars, National Moderator Reports, clarifications and webcasts are hosted on the NZC Subject pages on the NZQA website.

Subject page

Online learning modules and the Assessor Practice Tool are hosted on Pūtake, NZQA’s learning management system. You can access these through the Education Sector Login.

Log in to Pūtake (external link)

We also may provide a speaker to present at national conferences on requests from national subject associations. At the regional or local level, we may be able to provide online support.

Please contact assessorsupport@nzqa.govt.nz for more information or to lodge a request for support.

Return to the Te Reo Rangatira subject page